FILOMATA - Szkoła możliwości

  • slidebg1
  • -->
  • slidebg1
  • -->
FilomataNonviolent Communication (NVC)Żyrafa i szakal

ŻYRAFA I SZAKAL CZYLI JAK MÓWIMY RÓŻNYMI JĘZYKAMI

11 Marca 2016, 12:22

W życiu możemy się posługiwać językiem dominacji lub językiem wzbogacającym życie. Dla zobrazowania tej idei Rosenberg wybrał dwa symbole: szakala i żyrafę. Język żyrafy określał jako język empatii i szacunku, używany z perspektywy "JA". Szakal z kolei posługuje się językiem, który odcina nas od kontaktu - używa oceny, osądu i obwiniania, mówi z perspektywy "TY".

Im bardziej jesteśmy świadomi naszych potrzeb, tym lepiej możemy o sobie stanowić i lepiej rozumieć innych.

M. Rosenberg

Dlaczego żyrafa?

Żyrafa jest ssakiem, który w stosunku do swojej masy ciała ma największe serce. Dzięki swojej długiej szyi spogląda na świat z szerokiej perspektywy - ma bardzo szeroki ogląd sytuacji i może objąć całokształt tego, co się dzieje. Jest też bardzo silna.

W świecie PbP Żyrafa posługuje się językiem serca - uczuć i potrzeb. Mówi w liczbie pojedynczej, mówi o sobie, używa komunikatu JA. W czasie rozmowy chce usłyszeć drugiego człowieka i chce być sama usłyszana. Chce docierać do swoich i cudzych potrzeb, zarówno tych zaspokojonych, jak i niezaspokojonych. Chce być w kontakcie ze swoimi uczuciami i z uczuciami innych - także wtedy, kiedy jest trudno. Żyrafa jest przede wszystkim szczera i mówi o tym, co dzieje się w jej sercu. Mówi „nie”, kiedy myśli „nie” (dokładnie tak, jak robią to małe dzieci!). Odnosi się z szacunkiem i empatią do każdego człowieka. Chce wzbogacać życie - swoje i innych. Chce dawać z serca i brać z serca.

Jeśli pojawia się konflikt - mówi o nim otwarcie, jasno i ze zrozumieniem, bez obrażania się, zawstydzania, oskarżania innych czy szukania winnego. Stara się rozwiązać go w „żyrafi” sposób, czyli tak, aby potrzeby wszystkich zostały usłyszane. Wtedy szuka rozwiązania, które zadowoli wszystkie strony.

Co z tym szakalem?

Szakal posługuje się językiem ocen, osądów, często obwiniania, mówi z perspektywy "TY".  Szakal chętnie powie, co z tobą jest nie tak, zdiagnozuje twoją osobowość, twoje problemy i -zupełnie o to nieproszony - udzieli mnóstwa dobrych rad. Szakal po prostu wie i ma rację!

Łatwo go rozpoznać - w czasie rozmowy posługuje się etykietami - mówi, jaki jesteś (np. leniwy, nieodpowiedzialny, dziecinny...) i chętnie sięga po stereotyp w "porządkowaniu" świata (np. dzieci są głupiutkie, profesjonaliści nie okazują uczuć, kobiety są od wychowywania dzieci...)  Szakal chce dominować i mieć rację. Żąda konkretnych rozwiązań i często, aby je uzyskać posługuje się karami i nagrodami.

Żyrafa i szakal czyli dwie strony medalu

Język żyrafy i język szakala na codzień goszczą w naszym sercu. Im więcej mamy świadomości i kontaktu ze sobą, tym bardziej możemy wybierać ten, którego używamy - w stosunku do siebie i do innych ludzi. Marshall Rosenberg mówił, że szakal jest żyrafą z "językowym problemem", lub inaczej - zranioną żyrafą, która w strachu i bólu nie potrafi mówić inaczej w danym momencie. Ważna jest świadomość, iż w naszej komunikacji istnieją właśnie takie dwie rzeczywistości i nie określamy ich w PbP jako dobra czy zła komunikacja, nie wartościujemy tego. Możemy dokonywać wyboru i szukać sposobu wyrazu, który służy zaspokajaniu naszych potrzeb i budowaniu kontaktu.

Opracowanie: Elżbieta Więcław, certyfikowana trenerka NVC

Na podstawie: Marshall B. Rosenberg, Porozumienie bez przemocy. O języku serca, Wydawnictwo Czarna Owca, wydanie II rozszerzone, Warszawa 2011.

Literatura, źródła informacji o Porozumieniu bez Przemocy